იოდის დეფიციტი უშვილობასა და ინფარქტს იწვევს
5 163 ნახვა
სტატისტიკის მიხედვით, მოსახლეობის უმეტესობა იმაზე 2–4–ჯერ ნაკლებ იოდს იღებს, ვიდრე ეს აუცილებელია. რას იწვევს მისი ნაკლებობა და როგორ შევივსოთ?
პირველ რიგში, დარტყმის ქვეშაა ფარისებური ჯირკვალი. იოდის ნაკლებობის დროს ჰორმონების სინთეზში უთანხმოება ხდება, ჰიპო ან ჰიპერთირეოზი (ფარისებური ჯირკვლის ფუნქციის დაქვეითება ან აქტივობა) აღმოცენდება, ხოლო თვითონ ჯირკვალი ზომაში გაზრდას იწყებს, რაც ჩიყვის გაჩენის მიზეზია.
ქალებში იოდის ნაკლებობა მენსტრუალური ციკლის დარღვევასა და შედეგად, დაფეხმძიმების უუნარობას იწვევს, მამაკაცებში – პოტენციის დაქვეითებას. იოდის დეფიციტი ასევე ხელს უწყობს ნაადრევ კლიმაქსს.
იოდი მუცლადმყოფი ნაყოფის ცენტრალური ნერვული სისტემის ფორმირებისათვის აუცილებელი კომპონენტია. თუ ფეხმძიმობის დროს დედას ეს ელემენტი არ ჰყოფნის, ჩვილის გონებრივი შესაძლებლობები ქვეითდება. მოზრდილებიც ასევე იტანჯებიან იოდის დეფიციტით – უარესდება მეხსიერება, შრომისუნარიანობა და კრეატიულობა ქვეითდება.
იოდის დეფიციტი გავლენას ახდენს გულის შეკუმშვის სიხშირესა და სისხლში ქოლესტერინის დონეზე. ამ ელემენტის უკმარისობა გულის კატასტროფების რისკს ზრდის.
საიდან მივიღოთ?
ორგანიზმში წყლით 5–10% იოდი შედის. ყველაზე მეტი იოდია ზღვისპირა რაიონების წყალში, ყველაზე ნაკლები – მთიანი რაიონების წყალში.
ზღვის თევზსა და ზღვის პროდუქტებში 100 გრამში დაახლოებით 300–დან 3000 მკგ–მდე იოდია, თუმცა მისი ნაწილი თერმულად დამუშავების დროს იკარგება.
ზღვის წყალმცენარეების 100 გრამი 170–185 მკგ იოდს შეიცავს.
იოდიზირებული მარილი ორგანიზმს დღე–ღამეში 200 მკგ იოდით უზრუნველყოფს.
რამდენი გვესაჭიროება?
2–6 წლის ბავშვებს – 90 მკგ დღე–ღამეში.
7–12 წლის ბავშვებს – 120 მკგ დღე–ღამეში.
მოზარდებსა და მოზრდილებს – 150 მკგ დღე–ღამეში.
ფეხმძიმე და მეძუძურ ქალებს – 200 მკგ დღე–ღამეში.
მოამზადა აზა გაგოშიძემ
პირველ რიგში, დარტყმის ქვეშაა ფარისებური ჯირკვალი. იოდის ნაკლებობის დროს ჰორმონების სინთეზში უთანხმოება ხდება, ჰიპო ან ჰიპერთირეოზი (ფარისებური ჯირკვლის ფუნქციის დაქვეითება ან აქტივობა) აღმოცენდება, ხოლო თვითონ ჯირკვალი ზომაში გაზრდას იწყებს, რაც ჩიყვის გაჩენის მიზეზია.
ქალებში იოდის ნაკლებობა მენსტრუალური ციკლის დარღვევასა და შედეგად, დაფეხმძიმების უუნარობას იწვევს, მამაკაცებში – პოტენციის დაქვეითებას. იოდის დეფიციტი ასევე ხელს უწყობს ნაადრევ კლიმაქსს.
იოდი მუცლადმყოფი ნაყოფის ცენტრალური ნერვული სისტემის ფორმირებისათვის აუცილებელი კომპონენტია. თუ ფეხმძიმობის დროს დედას ეს ელემენტი არ ჰყოფნის, ჩვილის გონებრივი შესაძლებლობები ქვეითდება. მოზრდილებიც ასევე იტანჯებიან იოდის დეფიციტით – უარესდება მეხსიერება, შრომისუნარიანობა და კრეატიულობა ქვეითდება.
იოდის დეფიციტი გავლენას ახდენს გულის შეკუმშვის სიხშირესა და სისხლში ქოლესტერინის დონეზე. ამ ელემენტის უკმარისობა გულის კატასტროფების რისკს ზრდის.
საიდან მივიღოთ?
ორგანიზმში წყლით 5–10% იოდი შედის. ყველაზე მეტი იოდია ზღვისპირა რაიონების წყალში, ყველაზე ნაკლები – მთიანი რაიონების წყალში.
ზღვის თევზსა და ზღვის პროდუქტებში 100 გრამში დაახლოებით 300–დან 3000 მკგ–მდე იოდია, თუმცა მისი ნაწილი თერმულად დამუშავების დროს იკარგება.
ზღვის წყალმცენარეების 100 გრამი 170–185 მკგ იოდს შეიცავს.
იოდიზირებული მარილი ორგანიზმს დღე–ღამეში 200 მკგ იოდით უზრუნველყოფს.
რამდენი გვესაჭიროება?
2–6 წლის ბავშვებს – 90 მკგ დღე–ღამეში.
7–12 წლის ბავშვებს – 120 მკგ დღე–ღამეში.
მოზარდებსა და მოზრდილებს – 150 მკგ დღე–ღამეში.
ფეხმძიმე და მეძუძურ ქალებს – 200 მკგ დღე–ღამეში.
მოამზადა აზა გაგოშიძემ